Liefde en leven

Toen Dr. Aletta H. Jacobs zich in 1878 vestigde in Amsterdam als huisarts, ondervond zij veel weerstand. Aletta bezat principes, een sterke rug en gelukkig ook een aantal vrienden. Onder hen bevond zich Carel Victor Gerritsen, een sociaal bewogen man die verschillende beleidsfuncties zou vervullen. In hem vond ze een vriend die haar steunde en bewonderde.

Groepsportret t.g.v. Internationaal Congres voor Vrouwenkiesrecht 1908

Carel Victor Gerritsen

Carel Victor Gerritsen (1850-1905) en Aletta Jacobs maakten samen veel mee. Carel steunde Aletta bij haar werk en hij was een fervent voorstander van het vrouwenkiesrecht.
Bij de vriendschap was liefde gekomen. Hun vrije huwelijk zetten zij om in een burgerlijk huwelijk, ondanks beider bezwaren tegen de belofte van gehoorzaamheid die de vrouw moest afleggen. Dit uit praktische overwegingen vanwege hun kinderwens.

Gezin

Eén bitterzoete dag waren zij vader en moeder van een zoontje, dat door een medische fout dezelfde dag nog overleed.

'Het kindje waarnaar wij zoozeer hadden verlangd, heeft slechts één dag mogen leven. Door een fout van den accoucheur bij de geboorte, was het geen langer leven beschoren. Hoezeer ons deze slag getroffen heeft, kan ik niet beschrijven. Jaren heb ik noodig gehad om het verdriet te boven te komen.'

Deze jaren woonden ze in het grote huis aan de Tesselschadestraat, waar ieder eigen leef- en werkruimte had. Vakanties brachten zij gezamenlijk door; beiden waren ook lid van de internationale wielrijdersbond.

In 1904 werd Carel ziek. Overwerkt, dacht hij. Onderzoeken gaven geen reden tot ongerustheid.

Op reis

Ze gingen hetzelfde jaar nog samen op reis naar Amerika. Daar was het druk. Allerlei instellingen en bijeenkomsten op sociaal en politiek gebied werden bezocht, Carel deed verslag voor het Algemeen Dagblad, terwijl Aletta voor de Telegraaf schreef. Ze bezochten gevangenissen, mijnwerkerskampen, maakten kennis met de leerstellingen van de Mormonen en genoten van cultuur en natuur wanneer maar mogelijk. In januari 1905 kwamen ze weer thuis..

Het einde

De klachten van Carel kwamen terug, en ze verergerden ook nog. Aletta was onbekend met het ziekteproces en drong lang maar tevergeefs aan op verder onderzoek. Pas sterke vermagering en uitputting dwongen hem ertoe een bevriend arts te consulteren. Te laat.

Na de dood van haar geliefde Gerritsen in 1905, duurde het lang eer Aletta zich weer aan haar idealen kon wijden. De strijd om het vrouwenkiesrecht betrok haar uiteindelijk weer bij het volle leven.

Aletta's 70ste verjaardag

Aletta was inmiddels bijna 70 jaar geworden. Veel van haar idealen had zij verwezenlijkt. Stemrecht, zitplaatsen voor winkeljuffrouwen, seksuele voorlichting en een persoonlijke bijdrage aan de wereldvrede. Natuurlijk tastten die zware jaren haar gezondheid aan. Dankzij rust en lieve zorgen van vrienden bleef de schade beperkt. Congressen en internationale reizen bleven haar energie opeisen.

In Nederland begon men in brede kring te beseffen hoe bijzonder dr. Aletta H. Jacobs was. In 1924 was Aletta het middelpunt van een feest ter ere van haar 70ste verjaardag. Op 8 maart 1929 herdacht men het feit dat zij 50 jaar geleden promoveerde.

westerveld.jpg


In het overlijden ook vooruitstrevend

Dr. Aletta H. Jacobs had nog veel plannen. Op 10 augustus 1929 overleed zij echter, vermoeid. De crematieplechtigheid werd druk bezocht en voor het bioscoopjournaal verfilmd.

Aletta Jacobs bepaalde dat zij na haar dood gecremeerd wilde worden. Zij legde dit vast op 30 maart 1924 op haar eigen briefpapier en ondertekende deze wilsbepaling als bewijs van haar wens. Dit document bevindt zich tot op de dag van vandaag in het archief van Begraafplaats en Crematorium Westerveld in Driehuis. Dit was Nederlands eerste en in 1929 ook enige crematorium. Hier werd Aletta Jacobs gecremeerd op 10 augustus 1929.

De kunstenares Gra Rueb ontwierp een grafmonument als laatste rustplaats en als eerbetoon aan dit bijzondere echtpaar.
Naar website Gra Rueb
Journaalbeelden van haar begrafenis

Het grafmonument is hoognodig aan restauratie toe. Atria, kennisinstituut voor vrouwengeschiedenis en emancipatie (Vervolg van toenmalig Aletta en E-Quality) heeft via crowdfunding en sponsoring voldoende geld bij elkaar gekregen het monument op te knappen.
Crematie van Aletta Jacobs te Westerveld